Տեառնընդառաջ – Գալուստ Քառասնօրեայ ի Տաճարն (Օրմանեան Պտրք.)

ՏԵԱՌՆԸՆԴԱՌԱՋ

      Այս անունը կը տրուի Քրիստոսի քառասնօրեայ ի տաճար ընծայուելուն յիշատակին, որ է Գալուստ քառասնօրեայ ի տաճարն:

       Տեառնընդառաջ անունը իբր « ելանել ընդ առաջ Տեառն» թէեւ կրնայ ողղակի այդ քրիստոսական տնօրինութենէն ծագած ըլլալ, բայց ըստ մեզ հաւանական է թէ սա ալ հին հեթանոսական տօներէն մնացած անուն մըն է, Տիր աստուծոյն ի պատիւ տօնի մը անունը՝ որ Տեառն Քրիստոսի տօնին փոխուած է: Այդ կարծիքն աւելի հաստատութիւն կը գտնէ ժողովուրդին բերնին մէջ գործածուած Տէրնտաս անունով զոր հնար չէ պարզ  աղաւաղում մը նկատել:  

ԳԱԼՈՒՍՏ ՔԱՌԱՍՆՕՐԵԱՅ Ի ՏԱՃԱՐՆ

      Հրէական օրէնքը կը հրամայէր որ ամէն մայր տղաբերքէն քառասուն օր ետքը տաճար ներկայանար եւ օրինական զոհը մատուցուէր ու սրբուեր, նորածինն ալ միասին տաճար բերելով օրհնել տար քահանային:

    Միւս կողմէ ուրիշ օրէնք մը կը հրամայէր որ անդրանիկները ընծայուէին ի ծառայութիւն տաճարին: Իսկ երբ Ղեւեայ ցեղն ամբողջովին տաճարի ծառայութեան նուիրուեցաւ, ծնողք պարտաւոր մնացին իրենց անդրանիկներուն համար փրկանք մը տալ ի նպաստ Ղեւտացւոց եւ անդրանիկն ազատել: Այդ երկու օրէնքի կատարումն էր որ ըրաւ Մարիամ Աստուածածին, Քրիսոտոսի Ծննդեան Քառասունքը լրանալուն:

    Ուրիշ եկեղեցիներ Տիրամօր անունէն առնելով՝ այդ տօնը Ներկայացում կամ Սրբութիւն Ս. Կուսին կը կոչեն իսկ մենք Քրիստոսէն առնելով կ:ըսենք Քառասնօրեայ Գալուստ ի Տաճարն:

    Տօնը կը կատարուի հաստատուն կերպով Փետրուար 14-ին որ է քառասներորդ օր Յունուար 6-էն հաշուելով իսկ յոյնք եւ լատինք Դեկտեմբեր 25-էն հաշուելով Փետրուար 2-ին կը կատարեն:

    Տօնը կը կատարուի անխափան եթէ Առաջաւորաց կամ Մեծ Պահոց մէջ ալ հանդիպի եւ այն օրը ապաշխարութեան ու սգոյ ձեւակերպութիւնները կ՝ընդհատուին:

    Այդ տօնը կը կոչուի սովորաբար Տեառնընդառաջ եւ ժողովրդական ձայնաշրջմամբ Տէրնտաս:

Աղբիւր: Ծիսական Բառարան (Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանեան)

 

Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանեան, Կ. Պոլսոյ Հայոց Պատրիարք (Ծնած, 23 Փետրուար 1841, ի Կոստանդնուպոլիս – վախճանած 19 Նոյեմբեր 1918, ի Ստամպուլ, Օսմանեան կայսրութիւն): Աստուածաբան, հայագետ, պատմաբան, բանասեր, հրապարակախոս, ազգային պահպանողական ուղղութեան հասարակական գործիչ։  (Վիքիբեդիա)